Sprint Retrospektif Nasıl Yapılır? (45 / 60 / 90 dk Gündem)

Giriş: neden bu kadar önemli?

Retrospektif “bir toplantı daha” değildir. Doğru yapıldığında Sprint’in sonunda takımın üstündeki tozu alır, gereksiz sürtünmeleri azaltır ve bir sonraki Sprint’e daha net bir oyun planıyla girmenizi sağlar. Yanlış yapıldığında ise herkesin içini döktüğü ama hiçbir şeyin değişmediği bir ritüele dönüşür.

Bu yüzden gündem şablonları işe yarar: zaman yönetimini kolaylaştırır, sohbeti dağıtmadan ilerletir ve en önemlisi “aksiyon çıkarmayı” garanti altına alır. Aşağıda 45, 60 ve 90 dakikalık üç pratik akış var. Her birini onlarca ekipte defalarca denediğinizi varsayan, sahada işe yarayan bir dille yazdım.

Retrospektif öncesi kısa hazırlık (2 dakika)

Toplantıya girmeden önce kendinize şu netliği verin: Bugün “her şeyi” mi konuşacağız, yoksa “en etkili şeyi” mi?

İkincisini seçtiğiniz an retro kaliteli olmaya başlar.

Bir de teknik bir detay: Toplantıda konuşulacak aksiyonları görünür bir yere yazacağınız bir alan olsun. Jira kartı, Miro, Notion, basit bir Google Doc… fark etmez. Önemli olan: “Toplantıda kaldı” hissi oluşmasın.

45 Dakika Retrospektif (Hızlı ve Odaklı)

Bu format yoğun Sprint’lerde hayat kurtarır. Özellikle “zaman yok ama bir şeyleri düzeltmemiz lazım” dediğiniz dönemlerde en iyi seçenek. Buradaki hedef nettir: tek bir aksiyon çıkarıp o aksiyonu gerçekten uygulamak.

5 dk — Set the Stage (Açılış ve bağlam)

Bu kısım kısa olmalı. Sprint hedefini bir cümlede hatırlatın. Sonra ekibe küçük bir soru sorun.

• “Bu Sprint’i tek kelimeyle anlat desek ne derdin?”
• “Bu Sprint’in en zor anı neydi?”
• “Bugün retrodan tek bir şey alacak olsak ne olsun?”

10 dk — Veriyi topla (İyi gidenler / zorlayanlar)

Hızlı veri toplama için en pratik yöntem basittir: iki sütun.

• İyi gidenler
• Zorlayanlar

15 dk — İçgörü üret (Kök neden)

Burada en büyük hata, semptomla yetinmektir. “Review gecikti” semptomdur. “Neden gecikti?” içgörüdür.

• “Bu problem genelde ne zaman ortaya çıkıyor?”
• “Bunu tetikleyen ilk işaret ne?”
• “Kontrolümüzde olan kısmı hangisi?”

10 dk — 1 aksiyon seç ve sorumlu ata

45 dakikalık retroda en iyi sonuç, tek bir iyi aksiyondan çıkar.

İyi aksiyon net davranış değişikliği içerir, sahibi bellidir ve ölçülebilir/gözlemlenebilir olur.

• “Her gün 16:30’da 15 dk PR review mini‑slotu açıyoruz.”
• “Sorumlu: Ayşe. 2 hafta boyunca deniyoruz.”

5 dk — Kapanış

Kapanışta tek cümleye inin: “Bu Sprint’ten şunu öğrendik, gelecek Sprint’te şunu deniyoruz.”

Bir sonraki retroda ilk 5 dakikada bu aksiyona geri döneceğinizi net söyleyin.

60 Dakika Retrospektif (Standart ve Dengeli)

Çoğu takım için “tatlı nokta” budur. Hem yeterli veri çıkar, hem kök nedene inmek için alan vardır.

İpucu: Eğer ekip “her şey kötüydü” moduna girdiyse, kasıtlı olarak “iyi gidenler” tarafını da görünür tutun.

• 5 dk — Açılış ve bağlam
• 15 dk — Veri toplama
• 20 dk — İçgörü üretimi
• 15 dk — Aksiyonlar ve öncelik
• 5 dk — Kapanış

90 Dakika Retrospektif (Derinleşme ve Onarma)

Bu format “olağan dışı” Sprint’ler içindir: büyük incident, yüksek gerilim, büyük değişim sonrası.

Derin retroda ayrım kritiktir: kontrolümüzde olanlar / olmayanlar. Gerçek kazanım, kontrol alanını netleştirmektir.

• 10 dk — Açılış ve güven
• 25 dk — Veri toplama
• 30 dk — İçgörü + kök neden
• 20 dk — Aksiyonlar ve sahiplik
• 5 dk — Kapanış

Uygulama ipuçları (sahada işe yarayanlar)

Hangi süreyi ne zaman seçmeli? Yoğunluk yüksekse 45 dk, standart tempo 60 dk, kriz ve çatışma sonrası 90 dk.

Retrospektifin süresi değil, kalitesi belirleyicidir.

• Aksiyonları Sprint Backlog’a koyun.
• Bir sonraki retroda ilk 5 dakika: “Geçen aksiyon ne oldu?”
• Aynı problem 3 retro üst üste geliyorsa, kök neden yanlış seçilmiştir.